Het Pampus is een met fijn slib verondiepte geul, gelegen voor de monding van het IJ in de voormalige Zuiderzee ten oosten van Amsterdam en ten noorden van Muiden.
Inhoud [verbergen]
1 De naam
2 Geschiedenis
3 Gezegde
4 Doel van het fort
5 Tweede Wereldoorlog
6 Toekomst
7 Externe link
8 Literatuur
[bewerk]
De naam
De naam duidt op een woord dat in ons huidige taalgebied niet meer voorkomt en de betekenis van 'dikke brij' heeft, hetgeen duidt op de slappe consistentie van de ondiepte. Uit geomorfologisch onderzoek komt naar voren dat het Pampus oorspronkelijk geen bank (en zeker geen zandbank!) maar een stroomgeul, later vaargeul, was die door aanslibbing in een voor de scheepvaart hinderlijke ondiepte is veranderd.
[bewerk]
Geschiedenis
Ten tijde van de koloniale wereldhandel door Nederland, de V.O.C., konden de schepen, zwaarbeladen door de handelswaar vanuit bijvoorbeeld Nederlands-Indië als ze bijna thuis waren soms die ondiepe vaargeul niet makkelijk passeren en moesten dan wachten achter een groot en diepliggend schip dat, om het de vaargeul door te krijgen, met spierkracht (mens en dier) of met scheepskamelen daar bij vloed doorheen werd getrokken.
[bewerk]
Gezegde
Hieraan hebben we de uitdrukking voor pampus liggen te danken. In die tijd was de Zuiderzee een echte zee, met eb en vloed. Tegenwoordig liggen er 's zomers zeiljachten bij Pampus te borrelen. De uitdrukking krijgt zo een andere betekenis.
[bewerk]
Doel van het fort
Fort PampusNa de Frans-Duitse oorlog van 1870 was het Nederlands bestuur bevreesd voor een aanval op Amsterdam. Men bouwde rondom Amsterdam een vestingring de Stelling van Amsterdam en voor de monding van het IJ werd op een kunstmatig eiland op een hoger gelegen gedeelte van het Muiderzand, ten zuiden van de vaargeul, een forteiland gebouwd, het fort bij het Pampus genaamd. De naam van dit forteiland is dus ontleend aan het aangrenzende Pampus. Het fort staat op 4000 heipalen van 11 meter lang. Het is voltooid in 1895 en nooit voor enige oorlogshandeling gebruikt en werd in 1933, één jaar na het gereedkomen van de Afsluitdijk gesloten.
[bewerk]
Tweede Wereldoorlog
In de Hongerwinter (de winter van 1944-1945) was het erg koud en vroor het hard, waardoor opeens het eiland over het ijs bereikbaar was. Al eerder hadden de Duitsers het metaal van het eiland verwijderd voor hun industrie en in 1944 haalde de Amsterdamse bevolking het hout eruit om zich warm te stoken. Het fort raakte hierdoor in verval maar wordt tegenwoordig door vrijwilligers geconserveerd.
Dit Fort Pampus behoort, vanaf kort na de bouw, tot de gemeente Muiden en is te bezichtigen.
[bewerk]
Toekomst
Er is een weg gepland van Amsterdam naar Almere die vrijwel over het fort gaat lopen. Dit moet een oplossing worden voor de files op de A6 en A1.
pampus,Pampus ('t IJ Amsterdam),pampusmap.htm,52.364738,5.069252,17,pampus.jpg
